Öz
Giriş
İlk yardım, toplumun tüm bireylerinin her koşulda bilmesi gereken bir uygulamalar bütünüdür. Amacımız çocuk acil servisine başvuran hastaların ebeveynlerinin temel ilk yardım bilgi düzeyini değerlendirmek, ilk yardım bilgisi konusunda farkındalık yaratmaktır.
Yöntemler
Araştırma, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Pediatri Acil Kliniği’ne 15 Aralık 2017-15 Mart 2018 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan çalışmaya katılan ebeveynlerin sosyo-demografik özelliklerini, çocuklarının karşılaştıkları ilk yardım gerektiren durumları ve ilk yardım bilgi düzeylerini sorgulayan anket uygulandı. Etik kurul onayı alındı (2017-30).
Bulgular
Çalışmaya dahil edilen 350 ebeveynin yaş ortalaması 35,57±8,21 yıl, 157’si erkekti. Ebeveynlerin 61’inin (%17,4) ilk yardım eğitimi vardı. Üniversite mezunu olanların %32,9’unun ilk yardım eğitimi aldığı saptandı (p<0,001). Annenin çalışma durumu ve bakım veren ebeveyn ile ilk yardım gerektiren olay arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (sırasıyla p=0,133, p=0,930). Ebeveynlerin eğitim düzeyi ile ilk yardım arasında, ilk yardım eğitimi ile kendini yeterli bulma arasında anlamlı ilişki bulundu (sırasıyla p<0,001; p<0,001).
Sonuç
Çalışmanın sonuçları eğitim düzeyi ile ilk yardım, ilk yardım eğitimi ile kendini yeterli görme arasındaki ilişki saptandığını ve eğitimin önemini göstermiştir. Öncelikle toplumda eğitim düzeyi yükseltilmeli, çocukların sık karşılaştığı kazalar saptanarak ebeveynlere bunlara yönelik ilk yardım eğitimi verilmelidir.
Anahtar Kelimeler: Çocuk, ebeveyn, eğitim, farkındalık, ilk yardım
Kaynakça
Peden M, Oyegbite K, Ozanne-Smith J, Hyder AA, Branche C, et al. World Report on Child Injury Prevention. 1th ed. Geneva, World Health Organization; 2008.
Karatepe UT, Ekerbiçer HÇ. Çocuklarda ev kazaları. Sakarya Tıp Dergisi. 2017;7:69-73.
Bölükbaş N, Kahraman AN, Karaman Y, Kalaycı G. Ordu ili kız meslek lisesi çocuk gelişim son sınıf öğrencilerinin çocuklara yönelik ilkyardım uygulamaları ile ilgili bilgi düzeyleri. Erzurum Atatürk Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 2007;10:3.
Wahyuningtyas ES, Handayani E, Wijayatri R, Wardani S. An observational study of knowledge of first aid for burns among parents in Indonesia. J Burn Care Res. 2023;44:1502-8.
Tosun M. 4-6 yaş grubu çocuğu olan annelerin ev kazalarını önlemeye yönelik önlemlerinin incelenmesi, ev kazaları ve ilkyardım konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarına eğitimin etkisi. Uzmanlık Tezi, Kayseri; 2016.
Öztürk C, Yıldırım Sarı H, Bektaş M, Elçigil A. Okul öncesi çocuklarda ev kazaları ve annelerin aldıkları önlemler. Anatolian Journal of Clinical Investigation. 2010;4:15-21.
Alomar M, Rouqi FA, Eldali A. Knowledge, attitude, and belief regarding burn first aid among caregivers attending pediatric emergency medicine departments. Burns. 2016;42:938-43.
Graham HE, Bache SA, Muthayya P, Baker J, Ralston DR. Are parents in the UK equipped to provide adequate burns first aid? Burns. 2012;38:438-43.
Coşkun C. Çankırı-Eldivan ilçe merkezinde 0-14 yaşlar arasında çocuğu olan annelerin ilk yardım bilgi düzeyleri ve ilk yardım gerektiren durumların sıklığı. yüksek ve ilk yardım bilgi düzeyleri. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2011;17:445-9.
Elmas EG, Durna Z, Akın S. Assessment of knowledge and attitudes of mothers with children about first aid practices for home accidents and security precautions. JAREN. 2020;6:267-79.
Davies M, Maguire S, Okolie C, Watkins W, Kemp AM. How much do parents know about first aid for burns? Burns. 2013;39:1083-90.
Abelairas-Gómez C, Carballo-Fazanes A, Martínez-Isasi S, López-García S, Rico-Díaz J, et al. Conocimiento y actitudes sobre los primeros auxilios y soporte vital básico de docentes de Educación Infantil y Primaria y los progenitores [Knowledge and attitudes on first aid and basic life support of Primary and Preschool teachers and parents]. An Pediatr (Engl Ed). 2020;92:268-76 (Spanish).
Tamur S, Alasmari RM, Alnemari MA, Altowairgi MA, Altowirgi AH, et al. Knowledge and attitudes around first aid and basic life support of kindergarten and elementary school teachers and parents in Taif city, Saudi Arabia. Children (Basel). 2023;10:1266.
Şan Ö. Afyon Kocatepe Üniversitesi Beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü öğrencilerinin ilk yardım bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Afyon; 2019.
Al B, Aldemir M, Güloğlu C, Kara İH, Girgin S. Elektrik çarpması sonucu acil servise başvuran hastaların epidemiyolojik özellikleri. Ulus Travma Acil Cerrahi Derg. 2006;12:135-42.
Yılmaz Kurt F, Aytekin A. Home accidents in children aged 0-6 Years. HSP. 2015;2:22-32 (Turkish).
Dinçer Ç. Atakurt Y. Şimşek I. Okul öncesi eğitimcilerin ilk yardım bilgi düzeyleri üzerine bir araştırma. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası. 2000;53:31-8.
İnanç DÇ, Baysal Su, Coşgun L, Taviloğlu K, Ünüvar E. Underlying factors in childhood injuries. Turk Arch Ped. 2008;43:84-8 (Turkish).
Moore C, Clover J, Gibson L. Evaluating parental knowledge of pediatric burns first aid in Ireland and the effectiveness of an educational intervention improving knowledge. Burns. 2022;48:672-82.
