Öz
Giriş
Direkt akciğer grafisi (PA-AC grafisi), yabancı cisim aspirasyonu (YCA) tanısında birincil görüntüleme yöntemidir ve en yaygın bulgu hava yolu tıkanıklığına bağlı gelişen ipsilateral havalanma artışıdır. Yabancı cisim (YC) ile ilişkili havalanma artışının PA-AC grafisi ile değerlendirilmesi her zaman kolay olmayabilir. Akciğerlerin, PA-AC grafisi üzerindeki radyodansitelerinin ölçülmesi, YCA tanısı için yararlı olabilir. Bu çalışmanın amacı, şüpheli YCA olgularında PA-AC grafisinde havalanma artışının tespitinde akciğer radyodansitesinin kantitatif ölçümünün tanısal etkinliğini değerlendirmektir.
Yöntemler
Ocak 2008 ile Haziran 2020 tarihleri arasında YCA nedeniyle rijit bronkoskopi yapılan hastaların kayıtları geriye dönük olarak incelendi. YCA olan ve olmayan gruplarda akciğer radyodansitesi ölçülerek hastaların başlangıç PA-AC grafileri yeniden değerlendirildi.
Bulgular
Yüz elli dört hastada rijit bronkoskopi sonucunda yabancı cisim tespit edilirken, 87 hasta da tespit edilmedi. Tek taraflı yabancı cisim tespit edilen 140 hastanın 89’unda yabancı cisim sağda, 51 hastada ise solda idi. Tek taraflı yabancı cisim saptanan hastaların PA-AC grafileri retrospektif olarak değerlendirildiğinde, 60 hastada (%42,9) tek taraflı havalanma artışı tespit edilirken, 80 hastada (%57,1) PA-AC grafisinde havalanma artışı izlenmemişti. Akciğer grafileri radyodansite ölçümü ile değerlendirildiğinde yabancı cisim bulunan akciğerlerin radyodansiteleri, karşı akciğer radyodansitelerine göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha az yoğundu. Rijit bronkoskopi ile tek taraflı yabancı cisim tespit edilen 140 hastanın 113’ünde (%80,7) akciğer radyodansitesi ölçümleri sırasında tek taraflı hava hapsi ile uyumlu en az %5,5’lik bir akciğer radyodansitesi farkı bulundu. Başlangıç PA-AC grafisi grafisi değerlendirilmesi ile radyodansite ölçümü sonrası yapılan değerlendirmenin karşılaştırılmasında hava hapsinin tespit oranının %42,9’dan %80,7’ye yükseldiği görüldü.
Sonuç
Şüpheli YCA hastalarında PA-AC grafisi üzerindeki radyodansitenin kanitatif ölçülmesi, yabancı cisimle ilişkili hava hapsinin tespitini ve PA-AC grafisi tanısal etkinliğini artırabilir.
Anahtar Kelimeler:
PA-AC grafisi, yabancı cisim aspirasyonu, radyodansite ölçümü
Kaynaklar
1Metrangolo S, Monetti C, Meneghini L, Zadra N, Giusti F. Eight years’ experience with foreign-body aspiration in children: what is really important for a timely diagnosis? J Pediatr Surg. 1999;34:1229-31.
2Ciftci AO, Bingöl-Koloǧlu M, Şenocak ME, Tanyel FC, Büyükpamukçu N. Bronchoscopy for evaluation of foreign body aspiration in children. J Pediatr Surg. 2003;38:1170-6.
3Johnson K, Linnaus M, Notrica D. Airway foreign bodies in pediatric patients: anatomic location of foreign body affects complications and outcomes. Pediatr Surg Int. 2017;33:59-64.
4Li P, Jiang G, Li Q. The risks of postoperative complications and prolonged hospital stay in children receiving bronchoscopy. J Pediatr Surg. 2020;55:1309-12.
5Li Y, Wu W, Yang X, Li J. Treatment of 38 cases of foreign body aspiration in children causing life-threatening complications. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2009;73:1624-9.
6Paradis TJ, Dixon J, Tieu BH. The role of bronchoscopy in the diagnosis of airway disease. J Thorac Dis. 2016;8:3826-37.
7Ozdemir S, Surmelioglu O, Tarkan O, Tuncer U, Kiroglu M, et al. The utility of endoscope-assisted rigid bronchoscopy in pediatric airway foreign body removals. J Craniofac Surg. 2020;31:e217-9.
8Boufersaoui A, Smati L, Benhalla KN, Boukari R, Smail S, et al. foreign body aspiration in children: experience from 2624 patients. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2013;77:1683-8.
9Halwai O. A study of clinical presentations and complications of foreign body in the bronchus-our experience. Otolaryngol Pol. 2015;69:22-8.
10Song ES, Han DK, Cho HJ, Jeong IS, Yoon N, et al. Radiodensity on serial chest X-rays for the diagnosis of foreign body aspiration in children. Indian Pediatr. 2015;52:663-7.
11Caliskan E, Aliyev S, Habibi HA, Bayramoglu Z, Yilmaz R, et al. Utility of lung radiodensity ratios in diagnosis of radiolucent foreign body aspiration in children: a practical approach. Clin Imaging. 2019;54:178-82.
12Wang G, Pan Z, Li H, Li Y, Dai J, et al. Diagnosis and treatment of tracheobronchial foreign bodies in 1024 children. J Pediatr Surg. 2012;47:2004-10.
13Gibbons AT, Casar Berazaluce AM, Hanke RE, McNinch NL, Person A, et al. Avoiding unnecessary bronchoscopy in children with suspected foreign body aspiration using computed tomography. J Pediatr Surg. 2020;55:176-81.
14Kiyan G, Gocmen B, Tugtepe H, Karakoc F, Dagli E, et al. Foreign body aspiration in children: the value of diagnostic criteria. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2009;73:963-7.
15Friedman EM, Anthony B. A five-year analysis of airway foreign body management: toward a better understanding of negative bronchoscopies. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2016;125:591-5.